10 alternatieven op Champagne (1)

10 alternatieven op Champagne (1)

Laat ik voorop stellen dat ik niemand z’n dagelijkse champagne wil afpakken. Integendeel, maar het kan wel eens voorkomen dat je op rantsoen zit en je je dagelijkse glas bubbels niet meer kan permitteren. Gelukkig voor jou zijn er nog tal van alternatieven! Gaat het niet om je budget, maar wil je gewoon eens iets anders proberen? Ook dan biedt dit lijstje uitkomst. Tijd voor een duik in de wereld van de mousserende wijnen…

Op zoek naar Champagnes voor Oudejaarsavond? Check dit artikel: 5 champagnes onder de 25 euro.

Frankrijk: Crémants

Als een mousserende wijn niet uit de Champagne streek komt, mag het geen Champagne heten. Hiervoor hebben de Fransen de term ‘crémant’ in het leven geroepen. Frankrijk kent inmiddels 7 crémants, die ieder uit een bepaalde regio komen en gemaakt worden op dezelfde manier als Champagne.

    • Crémant de Bourgogne
    • Crémant de Loire
    • Crémant d’Alsace
    • Crémant de Limoux
    • Crémant du Jura
    • Crémant de Die
    • Crémant de Bordeaux

Een koel klimaat is belangrijk bij Champagne. Bij warme temperaturen worden de druiven veel sneller rijp en bevatten ze dus ook een hoger suikergehalte. Een koel klimaat zorgt voor de goede balans tussen de rijpheid en frisse zuren.

De druiven hoeven niet hetzelfde te zijn als Champagne. In plaats daarvan gebruikt elke regio haar eigen lokale druiven. In Alsace is dat bijvoorbeeld de pinot blanc en auxerrois en in de Jura is dat pinot noir en de lokale poulsard. Er komen enorm goede bubbels uit Limoux, gemaakt van chardonnay, mauzac en/of chenin blanc. De bubbels van Sieur d’Arques en Antech uit Limoux zijn favoriet. Bourgogne maakt ook mooie bubbels, maar vergeet niet dat de beste druiven daar 9 van de 10 keer naar de stille wijnen van de streek gaan. In de omgeving van Vouvray komen mooie bubbels van chenin blanc.

Engeland: sparkling wines

Een best bewaard geheim zijn de mousserende wijnen van Engeland. Het schijnt dat het terroir te vergelijken is met die van de Champagne: veel krijt en kalk. Ook het klimaat toont veel overeenkomsten tussen de twee gebieden.

MAY_p091-96 PT uk sparkling

Champagne ligt net één breedtegraad lager dan Sussex, het wijngebied van Engeland. Met de stijgende temperaturen kan Engeland hiermee zelfs weleens een voorsprong krijgen op Champagne. Door de hoge temperaturen kan het namelijk voorkomen dat de druiven in Champagne eerder moeten worden geplukt omdat ze anders te rijp (teveel suiker) zijn. En alsof dat nog niet genoeg is, worden er in Engeland ook dezelfde druiven gebruikt als Champagne. Van hetzelfde laken een pak dus. Helaas voor ons is dat ook zichtbaar in de prijs.

Probeer bijvoorbeeld eens de wijnen van Ridgeview van Wijnhandel Peeters. Lees ook mijn blog over het verschil tussen Sussex en Champagne

Italië: Franciacorta en DOCG Prosecco

Als je dacht dat prosecco het Italiaanse equivalent is op Champagne, heb je het mis. Dé echte bubbel komt uit de regio Franciacorta in Lombardia. De productie is gelijk aan 4% van Champagne, waarvan het meeste ook nog eens in Italië blijft. Logisch, want als je zelf zulke goede bubbels maakt, kun je ze maar beter zelf opdrinken ook…

De toegestane druiven zijn pinot blanc en chardonnay. Het kenmerk van de méthode traditionelle, in het Italiaans ‘metodo classico‘ genoemd, is dat de wijn een tweede gisting ondergaat in de fles. Zo ontstaan de belletjes. Na de tweede gisting rijpt de wijn nog enkele maanden op de fles. Hoe langer dit duurt, hoe fijner de mousse en hoe complexer de smaak (toast en brioche!).

Bij Champagne luidt het wettelijke voorschrift dat dit minimaal 15 maanden moet gebeuren. Franciacorta doet daar een schepje bovenop en schrijft voor dat de wijn minimaal 18 maanden moet rijpen. Een treetje verder is de Millesimato versie, de bubbel met een jaartal erop. Hier geldt een minimale rijping van 30 maanden voor Franciacorta. Champagne overtreft dat weer. Een millésime moet minstens 3 jaar flesrijping ondergaan.

Oké, prosecco telt wel een beetje mee…
Iedereen is natuurlijk wild van prosecco. Als het maar bubbelt. Maar nee, daar doen we het niet voor. Prosecco wordt niet op dezelfde manier gemaakt als Champagne. Daarover lees je hier meer. Wat je moet onthouden is het volgende: er is veel prosecco te vinden, maar de beste komen uit de twee kleine subregio’s: Conegliano Valdobbiadene en Colli Asolani. En mogen dus ook DOCG – de hoogste kwaliteitsaanduiding van Italiaanse wijnen – op het etiket dragen.

Zuid-Afrika: Vonkelwijn

De naam alleen al: vonkelwijn. Voor mij is het een winnaar. Zuid-Afrikaanse vonkelwijn wordt ook volgens de méthode traditionelle gemaakt, die hier ‘méthode cap classique’ wordt genoemd. De meest gebruikte druivenrassen zijn sauvignon blanc en chenin blanc, maar ook de traditionele druivenrassen uit de Champagne zijn toegestaan.

Het wijnhuis Simonsig was de eerste die een mousserende wijn op de markt bracht in 1968. Ook nog eens gemaakt van de drie druivenrassen van de Champagne: chardonnay, pinot meunier en pinot noir.

Spanje: Cava

Last but certainly not least: Cava. Het Spaanse antwoord op Champagne. Zo’n 90% van de Cava komt uit de Penedèsstreek, een wijngebied ten zuidwesten van Barcelona in Catalonië. Het overige deel komt uit Arragon en de Rioja. Deze gebieden liggen een stuk zuidelijker dan Champagne. Het is er warmer en droger. Dat proef je. De druiven zijn rijper en dat maakt de uiteindelijke smaak van Cava vaak wat zachter dan die van Champagne.

Er mogen in totaal 12 verschillende druivenrassen worden gebruikt, waaronder de Franse pinot noir en chardonnay. Maar het vaakst worden de lokale macabeo, parellada en xarel-lo gebruikt. Het ‘tweede gisting op de fles’-verhaal hebben ze makkelijk gemaakt:

  • Cava – minimaal 9 maanden
  • Reserva Cava – minimaal 15 maanden (gelijk met Champagne brut)
  • Gran Reserva Cava -minimaal 30 maanden (vergelijkbaar met Champagne millésime, die minstens 36 maanden moet rijpen)

De lekkerste cava’s worden gemaakt door Agusti Torello.

basisbegrippen proeven
Agusti Torello Cava 2008. Genieten. Check hier de proefnotities.

En nog zoveel meer…

Italiaans, Spaans, Zuid-Afrikaans en er is nog zoveel meer! Wat dacht je van de Duitse Sekt? Of een Oostenrijkse bubbel met de Club’s favo zomerdruif gruner veltliner in de hoofdrol? Dan hebben we nog niet over de Amerikaanse bubbels gehad, bijvoorbeeld uit Oregon en Californië. Enfin, er is nog zoveel te vertellen. Genoeg stof voor een tweede column, dus bij deze: Alternatieven op Champagne (deel 2).

Ik ben Nadien de Visser, wijnliefhebber pur sang. Ooit begonnen door een studie in Frankrijk en bij thuiskomst Le Club des Vins opgericht. Dé plek om je wijnkennis bij te spijkeren.

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.